8-12 Ekim Ahilik Kültürü ve Haftası olarak değerlendiriliyor. Günümüzde belki de en çok ihtiyaç duyulan bir oluşum Ahilik teşkilatı.13. yüzyıldan itibaren Anadolu da kurulan hem ekonomik hem de sosyal bir dayanışma sistemi. Ben daha çok geçen hafta yaşadığım bir ki örnekle özellikle meslek ahlakı üzerinde durmak istiyorum.
Eskiden aynı meslek erbapları birbirlerinin iş ahlakını kontrol edermiş. Bir zanaatkâr ya da esnaf hileli mal ürettğinde ya da müşterisini kandırdığında herkese faş edilir. Yaptığına yine kendi meslektaşları tarafından rezil edilirmiş. Pabucu dama atıldı deyimi de oradan kalma bir deyim olarak dilimize girmiş. Günümüzde önemli olan değerin sadece para kazanmak olduğu esnaflık ve ticarette, Borcunuzu ne kadar geç öderseniz o kadar başarılışınız. Ne kadar yüksek kar oranıynı yakalayıp insanların çaresizliklerini değerlendirirseniz o kadar iyisiniz denildiği bir ortamda ahilik benzeri oluşumlara ihtiyaç duyuluyor. her ne kadar esnaf ve ticaret odaları tüketici hakem heyetleri olsa da işleyişin geç olması be vurdum duymazlık Ahilik teşkilatı yerini tam doldurmuş değil.
Geçen hafta yaşadığım bir olumlu bir olumsuz deneyimimi paylaşınca belki bana hak vereceksiniz belki de senin fiyatlardan haberin yok diyeceksiniz. Bu işi yapan esnafın yoğun olduğu caddede fiyatlar hem birbirine yakın hem makul. Önce ulusal marka ürünlerini kullanan bir iş yeri ile yarım saat içerisinde cayma hakkımız saklı kalmak üzere anlaştık. Firma haklı olarak hemen oracıkta bir sözleşme ve senet imzalattı. Aslında işten önce senet tartışılır belki ama müşterilerin bir kısmının da siparişi verip borcu ödemede aksaklık yaşattığı düşünülürse belki doğru yaptıkları. Anlaşmadan yarım saat geçmeden cyma hakkımı kullanıyorum dedim. Hiç sorun çıkarmadan senedimi iade edip sözleşmeyi yırttılar. İçtiğimiz çay yanımıza kar kaldı mı diyelim. firmanın zaraı mı diyelim. Yoksa o firma bizde iyi bir intiba bıraktı mı ? Ona siz karar verin. Yerel bir firmadan da fiyat alınca arada en düşük emekli maşının dörtte bir kadar fark olunca ister istemez cayma hakkımızı kullandık. Yerel firma tahmini fiyat verdi .Ölçü de net fiyat çıkar dedi. Söz verdiği gibi bir gün sonra ölçüyü aldı fiyatı netleştirdi. Biz iş bitimi parayı peşin ödeyelim dedik. Vazgeçenler oluyor bir kısmını almalıyım dedi. Bizde 1000 tl eft yapabiliriz deyip eft yaptık. Ekim’in ilk haftası takarız dedi ve gitti. Ekim in ilk haftası gelmeden ürünü hazırlamış. Mesaj attı yarın müsaitseniz gelelim diye. Ben de biz müsaidiz ama para müsait değil. Hesabımıza gelecek para henüz gelmedi. Para bir tarafaa mal bir taraf derseniz bizden haber bekleyin. Yoksa buyurun gelin dedik. İşletme sahibi sorun değil ödersiniz dedi. Ve gelip ürünü takrı. temiz iş yapmış. titizde çalıştı. Ayrılırken en geç 15 Ekim de ödemeyi yaparım ama daha erken de olabilir dedim. Sorun yok dedi ayrıldı. işin yapılmasından iki gün sonra beklediğimiz para geldi. İlk iş olarak ödemeyi yaptım ve yaptığı iş için teşekkür ettim. O kişide bize teşekkür etti. Ne o bizi ne biz onu üzdük.Beni hiç tanımıyor pek ala işi bekletebilirdi. ama yapmadı. Verdiği sözden önce işi teslim etti. Şimdi benzer işi olanlara ben öncelikle o kişiyi öneririm. İşim olursa öncelikle o kişiyi ararım.
Bu olayla aynı gün bulaşık makinam bozuldu. Önce eski yaşadığım yerden bir ustamı aradım. Bulaşık makinası içine temiz su birikiyor dedim. Ne yapmak gerek diye sordum. O arızayı ve maliyetini söyledi. Bu sefer bulu duğum lden bir ustayı aradım. o da aynı şeyi söyleyip masraf olarak da biraz daha hesaplı rakam çıkarınca hiç şüphe duymadan o ustaya yaptırdım. arıza da giderilmiş oldu.
Bu olaylardan iki gün sonra arabamı tekerini patlamış gördüm. Kendim şişirmek istedim beceremedim. Değiştirmek istedim hakeza olmadı. Yakınlarda lastik tamircisi aradım. Buldum da. Hiç fiat sormadım.Derdimi anlattım. Bana bir tank içinde hava verdi. Lastiğini şişirde getir arabayı dedi. Lastiği şişirip götürdüm. Tamir bitti. Kendimce ben bu lastiklerin 4 tanesini kışlık yazlık 600 tl ye değiştirdim. Zam gelmiştir 800 olsun hadi tamir var lastik başı 250 olsun diye hesap ettim. 300 tl ödemeye razı olmuşken borcumuz ne dedigimde adam 400 tl demez mi. Yaptırdık bir kere bir kuzu kuzu ödedim. Ama bir daha gider miyim oraya asla. Çevre araştırması yaptım fiyat sordum merkeze biraz daha yakın bir yerde 300 tl fiyat verdiler. Bu da bana ders oldu.
Ticaret yapıyorsun fırsatı değerlendir fahiş karın sahtekarlığın siyaset yapıyorsun yalan dolanın meşru görülmeye başlandığı bir dönemde otokontrolün sağlandığı Ahilik teşkilatı türü oluşumlara her zamankinden fazla ihtiyaç yok mu? Var ama günümüzde de o dönemde yaşayan değerler ve insanlar kalmadı ki. O teşkilatlar olsa ne olacak değil mi?
Hayatın içinden dikkatimi çeken kesitleri paylaştım. Yüzünüzden tebessüm hayatınızdan mutluluk eksik olmasın.
Sevgi ile kalın.
- Keşke sınavlara değil, eğitime odaklanabilsek - 12.09.2026
- Ecel Geldi, Ne Çare… Amenna da - 29.08.2026
- Ünlülerin suçu ne? - 11.08.2026

YORUMLAR