Nöbetçi Eczaneler
Uzmanlar uyarıyor: Mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıklar ve değişen yağış rejimi, Türkiye’nin tahıl üretimini riske atıyor.
Meteorolojik veriler ışığında yapılan analizler, ekim zamanından sulama yöntemlerine kadar tarımsal alışkanlıkların acilen değişmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Özellikle İç Anadolu ve Ege’deki üreticilerin, “erken başaklanma” ve “mantar hastalığı” riskine karşı kasım ayını beklemesi öneriliyor.
KÜRESEL ISINMA DEĞİL, İKLİM KRİZİ
Son 150 yılda sanayileşmenin hız kazanmasıyla birlikte dünya genelinde sıcaklıklar, 1906-2005 yılları arasında ortalama 0,74 santigrat derece artış gösterdi. Ancak bilim insanları, yaşanan süreci sadece “ısınma” olarak tanımlamanın yetersiz kaldığını belirtiyor. Sıcaklık artışının ötesinde, tüm iklim parametrelerinde köklü değişimler gözleniyor. Bu nedenle süreci “İklim Değişikliği” olarak adlandırmak, mevcut tabloyu daha doğru ifade ediyor.
Tarihsel sürece bakıldığında, iklimsel değişimlerin dünyanın doğasında var olduğu görülüyor. Günümüzden 20 bin yıl önce yaşanan soğuma evresinde sıcaklıklar 4 derece düşerek buzulların alanını genişletirken; 300 milyon yıl önceki karbon devrinde ise sıcak ve nemli hava, bugünkü taş kömürü yataklarını oluşturan gür bitki örtüsüne hayat vermişti. Geçmişte güneş lekeleri ve volkanik faaliyetler belirleyiciyken, bugün insan faktörü ön planda.
ÜRETİCİNİN KABUSU: DENGESİZ YAĞIŞLAR
Türkiye’de tarımın bel kemiği sayılan buğday ve arpa üretimi, son yıllarda ciddi dalgalanmalar yaşıyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre, 1960’tan günümüze kadar kuzey bölgelerde yağış artışı gözlenirken; Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yağış miktarı azalma eğiliminde.
Özellikle 2023 ve 2024 yıllarında şubat ayı güneşlenme sürelerinin ortalamanın üzerine çıkması, bitki biyolojisini olumsuz etkiliyor. Güneşli gün sayısındaki artış ve yağışların mevsimlere düzensiz dağılımı, verim kaybının temel nedenleri arasında gösteriliyor.
2025 EKİM AYI VERİLERİ ENDİŞE YARATTI
2025 yılı ekim ayı sıcaklık verileri, tehlikenin boyutunu gözler önüne serdi. İç bölgelerdeki sıcaklıklar, uzun yıllar ortalamasının belirgin şekilde üzerine çıktı. İşte dikkat çeken o veriler:
Kütahya: Ortalama 11,9 derece iken, bu yıl 12,4 derece ölçüldü.
Konya: Ortalama 12,8 derece iken, bu yıl 14,7 dereceye yükseldi.
Sivas: Ortalama 11,0 derece iken, bu yıl 11,4 derece oldu.
Kayseri: Ortalama 11,9 derece iken, bu yıl 12,9 dereceye ulaştı.
“KASIM AYINDAN ÖNCE EKİM YAPMAYIN”
Köşe Yazarı Emin Bulut, kaleme aldığı analizde üreticilere hayati uyarılarda bulundu. Ocak, şubat ve mart aylarında artan güneşlenme süresinin, buğday ve arpanın erken başak vermesine neden olduğunu belirten Bulut, şu noktalara dikkat çekti:
“Erken başaklanma, bitkinin sap uzunluğunu ve verimini düşürürken mantar hastalıklarına da davetiye çıkarıyor. İç Anadolu Bölgesi’nde ekim ayı sıcak geçiyor. Eğer buğday ve arpa kasım ayından önce ekilirse, sonbaharda hızla büyüyen bitki kış soğuklarına dayanamaz ve sararır. Bu nedenle ekim işlemi kasım ayına bırakılmalı, mantar hastalıklarına karşı zirai ilaçlama aksatılmamalıdır.”
ÇÖZÜM: SULAMA VE SİGORTA
Değişen iklim koşullarına karşı uyum sağlamanın zorunlu olduğunu vurgulayan uzmanlar, dolu yağışlarındaki artışa karşı TARSİM (Tarım Sigortası) yaptırılmasının önemini hatırlatıyor. Ayrıca azalan ilkbahar yağışlarını telafi etmek adına, modern sulama projelerinin hayata geçirilmesi, Türk tarımının geleceği için hayati önem taşıyor.
Sonuç olarak; üreticinin toprağa küsmemesi, aksine bilimin ışığında yeni iklim normallerine uygun teknikler geliştirerek üretime devam etmesi gerekiyor.
Marmara Üniversitesi’nde Coğrafya Eğitimi alanında yüksek lisans yaparak akademik eğitimimi sürdürdüm.
Uzun yıllar eğitim sektöründe görev yaptıktan sonra 2023 yılında emekli oldum.
Halen aktif olarak çiftçilik ile uğraşıyorum.
YORUMLAR