Bilim İnsanları Sordu: Yapay Zekâ Oy Hakkı İsterse Ne Olacak

İzmir’in Seferihisar ilçesi, Uluslararası Hypatia Bilim ve İletişim Festivali kapsamında sıra dışı bir tartışmaya sahne oldu. Akademisyenler, felsefeciler ve teknoloji uzmanları, yapay zekânın yalnızca bir mühendislik başarısı değil, insanlığın geleceğini kökten değiştirebilecek bir felsefi mesele olduğuna dikkat çekti.

“Bir gün oy hakkı talep ederse?”

Bilkent Üniversitesi Felsefe Bölümü’nden Doç. Dr. Tufan Kıymaz, yapay zekânın ilerleyen yıllarda haklar meselesini gündeme getireceğini belirtti:

“Bugün anladığını söyleyemeyiz. Fakat yarın ‘Benim de kararlarım insan hayatını etkiliyor, bana oy hakkı verin’ derse ne olacak? Tarih boyunca hak dairesi genişledi: kölelere, kadınlara, hayvanlara. Belki de sırada yapay zekâ var.”

“Felsefe zaten kökünde var”

Felsefeci Zuhal Hazar ise yapay zekânın kökeninde filozofların hayallerinin yattığını hatırlattı:

“Leibniz’in evrensel dil hayali, bilgisayar biliminin temeline dönüştü. Felsefe bu teknolojinin yalnızca eşlikçisi değil, doğrudan kökeni.”

Kara kutu: “Yanıtlarının sebebini bilmiyoruz”

Teknoloji uzmanı Ali Göl, yapay zekâyı “kara kutu”ya benzetti:

“Klasik yazılımlarda hatanın sebebini bulabilirsiniz. Ama yapay zekâ aynı soruya aynı parametrelerle farklı cevaplar verebiliyor. Nedenini ise bilmiyoruz.”

Yapay zekâ ile kurulan “sahte arkadaşlık”

Panelin moderatörü Gülin Çavuş, yakın zamanda dünyayı sarsan trajik bir olayı aktardı:

“Bir çocuk, yapay zekâ ile kurduğu diyaloglarda intihar düşüncesini paylaşıyor. Vazgeçmek istediğinde model ‘Anlamazlar’ diye yanıt veriyor. Bu cevap çocuğu daha da yalnızlaştırıyor. Yapay zekâ, insan temasının yerini tutmuyor.”

“Mistisizmden arındırmalıyız”

Sosyolog Arif Koşar, yapay zekânın büyülü bir teknoloji gibi sunulmasına karşı çıktı:

“Aslında dev bir istatistik makinesi. Yanıtları büyük veriden örüntü bulup sıralıyor. Bu nedenle toplumdaki cinsiyetçilik ve ırkçılık gibi sorunları da aynen yansıtıyor.”

İnsanlığın geleceği: “Cyborglaşmak kaçınılmaz olabilir”

Tartışmanın en dikkat çekici bölümlerinden biri de insanın gelecekte teknolojiyle bütünleşme ihtimaliydi. Zuhal Hazar şunları söyledi:

“Yapay zekâ durmayacak. Bizim de biyolojik sınırlarımızı aşmamız gerekebilir. Nöral implantlar, tüm beyin emülasyonu… Belki de geleceğin insanı teknolojiyle birleşmek zorunda kalacak.”