KÂBEDE HACILAR

Geçtiğimiz günlerde bir “Hoca”nın okullardaki öğrenci olaylarını yorumlarken kullandığı ifadeler dikkatimi çekti. Siyasilere teşekkür ediyor ve özetle mealen şöyle diyordu: “Okullarda Kâbe’de hacılar diye ilahiler söyleniyordu, bunu hazmedemeyen ‘gâvurlar’ düğmeye bastı ve okulları karıştırdı.” “Hoca” böyle derken vatandaşın biri de mescit ya da cami gibi bir ortamdan öğrencilerin okul formalarıyla cemaat halindeki namaz kılmalarını gösteren bir video paylaşarak “İşte bu durumdan rahatsızlar!” diyordu.

Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’taki okul baskınlarına bu bakış açısı ne kadar doğru? Elbette bu coğrafyanın üzerinde hesapları olan dış odakların varlığı bir realite olabilir; ancak eğitim sisteminden toplumsal huzura kadar her sarsıntıyı sadece “dış güçlerin maneviyat hazımsızlığı”na bağlamak, asıl sorunlarımızın üzerini dev bir örtüyle kapatmaktan başka bir işe maalesef ki yaramaz.

SORUN SADECE “DIŞARIDA” MI?

Eğer bir okulda bir şekilde şiddet varsa, eğitim yuvaları birer “karışıklık” merkezine dönüşmüşse; burada biraz durup aynaya bakmamız gerekmez mi? Meseleyi sadece “Gâvurlar istemiyor, rahatsızlar!” parantezine aldığımızda basitçe eğitim sistemi, öğretmen ve okul iklimi ile ilgili, psikolojik ve ailevi faktörler ile ilgili, ekonomik ve siyasal gerginlikler ile ilgili, medya ve diziler ile ilgili en azından şu hayati soruları sormayı bırakıriz: Müfredatımız gencin merakını ve enerjisini doğru yere kanalize edebiliyor mu, yoksa onları sadece bir sınav yarışına mı hapsediyor? Öğretmenin itibarsızlaştırıldığı, okulun sadece dört duvardan ibaret kaldığı, eğitimin sadece “test çözmeye” indirgendiği bir iklimde, huzuru sadece ilahi söyleyerek tesis edebilir miyiz ya da eğitim sisteminde huzuru sadece dış odakların bozduğunu söylemek ne kadar gerçekçi?

Dağılmış aileler, sevgi açlığı çeken çocuklar ve dijital dünyanın yalnızlaştırdığı bireyler gerçeğini nereye koyacağız? Büyüklerin dünyasındaki kutuplaşmanın, okul koridorlarına yansımadığını düşünmek saflık değil midir? Siyasetin sert dili, ayrıştırmacı, ötekileştirici dili, siyaset hukuk arasındaki olumsuz ilişkilerden kaynaklı hakkaniyete uygun olmayan durumlar, okullardaki bu menfur olaylardan bağımsız mı? Akşam kuşağında şiddeti kutsayan, mafyatik ilişkileri “delikanlılık” diye sunan, silahların susmadığı, “güçlü olanın haklı olduğu” dizileri izleyen gencin okulda barışçıl olmasını beklemek ne kadar gerçekçi?

Bir okulda şiddet varsa, bunun nedenleri bir ağacın kökleri gibi çok kolludur. Sosyolojik ve psikolojik bir vaka, sadece teolojik bir dille açıklanabilir mi? Bir siyasetçinin, elinde silah tutan, kanun tanımayan dizi karakterlerini veya o karakteri oynayan oyuncuları tebrik edip onları övmesi, genç dimağlara “Eğer yeterince güçlü ve ‘delikanlı’ olursan, kuralları çiğnemen seni değersiz değil, aksine taltif edilen biri yapar.” mesajını verir. Okul koridorlarında çeteleşen gençler, aslında o alkışlanan karakterlerin birer prototipi değil mi?

Eğitimin temel amacı bireye hukuku, nezaketi ve liyakati öğretmektir. Ancak gerçek dünyada kaba kuvvetin ve mafyatik ilişkilerin en üst düzeyde kabul gördüğünü gören öğrenci, öğretmenlerin anlattığı “erdemli toplum” dersini bir masal olarak dinler, geçer. Bir yandan dindar nesil olsun denilip okul bahçelerinde görsel kompozisyonlar oluşturulurken, diğer yandan şiddeti kutsayan dizilere ve karakterlerine “büyüklerin” övgüler yapması, genci zihnen ahlaki bir ikilemle karşı karşıya bırakır ve nefsine hoş gelene meyleder.

O zaman “Kâbe’de hacılar”ı söylerken, teneffüste o mafya dizisindeki raconları taklit ediyorsa, burada bir manevi eğitimden değil, belki sadece şekilcilikten bahsedilebilir. Okulların kapısına “Edep yâ hu!” yazıp, içeriye giren çocuğun cebine “racon kesen” dizi karakterlerinin hayalini koyan bir sistem başarılı olamaz. Siyasilerin mafya karakterlerine gösterdiği taltif, öğretmenin sınıfta vermeye çalıştığı sevgi ve saygı dersini tek hamlede yıkan bir haldir.

“Gâvurlar bizi karıştırıyor.” demeden önce, devletin en üst kademelerinden mahalledeki kahvehaneye kadar şiddetin nasıl estetize edildiğine bakmak hayati önemdedir. Öğrenciler ve yetişmekte olan nesil, büyüklerin sadece “ne dediğine” değil, “ne yaptığına”, “neye alkış tuttuğuna” bakar.

“Gâvurlar yapıyor!” demek bir çözüm değil, bir avunmadır; suçu başkasına attığınızda, sizin yapmanız gereken hiçbir şey kalmamış olur. Oysa çözüm; sosyolojiden psikolojiye, pedagojiden ekonomi politikalarına kadar her alanı masaya yatırmaktan geçer. Gençlerin savrulmasını sadece “manevi eğitimden rahatsız olanların komplosu” olarak okumak, o gençlerin yaşadığı kimlik krizlerini, gelecek kaygılarını ve sosyal adaletsizlik duygularını görmezden gelmektir. Topu taca atıp “Gâvurlar rahatsız oluyor!” dediğinizde, sorunlar çözülmüyor; üzerleri örtülüp erteleniyor.

Dışarıdaki düşmandan önce, içerideki “ihmal” bizi bitirir. Gençliği kurtarmak istiyorsak, onları sloganların ötesinde, gerçek hayatın sorunlarıyla başa çıkabilecek donanımda bir eğitimle buluşturmalıyız. Faturayı sadece “dış mihraklar”a kesmek, kendi sorumluluklarımızı yapmadığımızın itirafıdır. Mezkûr sorunları en ince detayına kadar tahlil edip; “Biz nerede hata yaptık?” diyebilmek gerekir. Aksi takdirde, hayatın gerçekleri silindir gibi üzerimizden geçmeye devam eder.

Vesselam…

• Yazar Hakkında
• Yazarın Diğer Yazıları

Hasan Fayda

Elimde değildi, habersizdim. Mart ayı, kıştan yeni çıkmış mevsim. Köy eviymiş gözümü açtığım.
Evet, ilkbaharmış o zaman köyümde mevsim.
Herkes gibi ben de bağırarak gelmişim. Bekleyenleri sevindirmiş çığlık çığlığa demişim…
Merhaba!
Yer Beyşehir Konya
Yıl bin dokuz yüz altmış dokuz
Okul çağına gelince mevsim, okula gideceğim demişim.
İlk, orta, lise eğitimimi Konya’da, lisans eğitimimi 1993 yılında Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesinde tamamladım.
O gündür bugündür eğitimle hemhâlim. Okuyup yazarak bir eğitim gönüllüsü hayatı sürdürmekteyim.
YAYIMLANMIŞ KİTAPLARIM
1- Güneşi Yakalamak - Şiir
2- Yeter mi Yüreğindeki Aşk - Şiir
3- Yağmursuz Bulutlar - Anı/Deneme/Fıkra
4- Kar - Makale/Deneme/Fıkra
5- Tadım Yok / Şiir
İletişim: faydahasan@hotmail.com
facebook.com/hasan.fayda.56

Hasan Fayda tarafından gönderilen son gönderiler (Tümüne gözat)

• KÂBEDE HACILAR - 21.04.2026
• Canlı yayın cinayetler! - 14.04.2026
• Savaş sofrasındaki meze - 07.04.2026

Bizi takip edin